ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η γεωπολιτική αναμόρφωση του διεθνούς οικονομικού status, η από- παγκοσμιοποίηση, η προσπάθεια ανάταξης της βιομηχανίας σε επίπεδο Ε.Ε και η έμφαση στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών αυτονομίας των χωρών της Δύσης δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τη ζήτηση του επαγγέλματος του Μηχανικού τα επόμενα χρόνια.
Οι Μηχανικοί, λοιπόν, καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον, ταχύτατης απαξίωσης της γνώσης, πλήρους αυτοματισμού και χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αλλά φευ…. για ποιο επάγγελμα μηχανικού μιλάμε, αφού οι Μηχανικοί Τ.Ε.Ι παρεμποδίζονται συστηματικά κατά την άσκηση του επαγγέλματος τους με διοικητικές πράξεις οι οποίες θεσπίστηκαν πριν την ίδρυση των ΤΕΙ και με την συνεχή άρνηση της πολιτείας να εκσυγχρονίσει το θεσμικό πλαίσιο του επαγγέλματος των Μηχανικών.
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Ι.
Η κατάργηση των Τ.Ε.Ι, χωρίς καμία μελέτη σκοπιμότητας σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες της xώρας, αλλά και με τα διεθνώς ισχύοντα για την εκπαίδευση των Μηχανικών, απέκοψε τους χιλιάδες αποφοίτους από τα Ιδρύματα τους χωρίς να υπάρχει καμία πρόνοια για την επαγγελματική τους κατοχύρωση. Παράλληλα, οδήγησε στο σημερινό εκπαιδευτικό μοντέλο σπουδών Μηχανικής της xώρας μας που περιλαμβάνει μόνο Μηχανικούς θεωρητικού κύκλου 5ετους φοίτησης.
Την ίδια ώρα, η Πολιτεία χορηγεί επαγγελματική ισοδυναμία με πτυχία Πανεπιστημίου, και μάλιστα με δικαιώματα διπλωματούχων μηχανικών, σε αποφοίτους ιδιωτικών κολλεγίων!
ΠΕΡΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ
Η συζήτηση για ακαδημαϊκή αντιστοίχιση των Τμημάτων Τ.Ε.Ι με τα νέα τμήματα Μηχανικών 5ετους φοίτησης των Πανεπιστημίων, τα οποία μόλις πρόσφατα «ισοτιμήθηκαν» με Πολυτεχνικά Τμήματα, δεν πρέπει να συνδέεται με την έκδοση επαγγελματικών δικαιωμάτων για τους Μηχανικούς Τ.Ε.Ι.
Κάθε διαδικασία ακαδημαϊκής αντιστοίχησης, προκειμένου να είναι ρεαλιστική και εφικτή για όσους πτυχιούχους επιθυμούν να την ολοκληρώσουν, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της, εκτός των άλλων, την επαγγελματική εμπειρία και τα Μεταπτυχιακά.
Σε αντίθετη περίπτωση θα οδηγηθούμε σε μια διαδικασία ατέρμονης εξέτασης υπερβολικού αριθμού μαθημάτων που θα ισοδυναμεί στην πράξη με διευρυμένες κατατακτήριες εξετάσεις εισόδου που ήδη υπάρχουν!
ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Ε.Ε.Τ.Ε.Μ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Ι.
Παρά την κατάργηση των Τ.Ε.Ι υπάρχουν περίπου 30.000 ενεργά μέλη, τα οποία έχουν μπροστά τους τουλάχιστον 15–20 έτη επαγγελματικής απασχόλησης και θα χρήζουν υπηρεσιών υποστήριξης. Παράλληλα, θα χρειάζονται τον φορέα που θα οργανώνει το επάγγελμα τους θα διασφαλίζει και θα προασπίζεται τα επαγγελματικά και ακαδημαϊκά - επιστημονικά συμφέροντα τους.
Για το σκοπό αυτό, πρέπει να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η οικονομική αυτοτέλεια της Ε.Ε.Τ.Ε.Μ, προκειμένου να μπορεί να παρέχει υπηρεσίες στα μέλη της και να παρεμβαίνει υπέρ αυτών όπου απαιτείται.
ΤΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ
Τα πρόσφατα δημοσιεύματα για τη νέα ενιαία Ευρωπαϊκή στρατηγική της Commission που θα αφορά την άρση των περιορισμών εντός της Ε.Ε, εκτός των άλλων και στην ελεύθερη μετακίνηση επαγγελματιών και την αναγνώριση προσόντων, επανέφεραν το γνωστό θέμα του «ανοίγματος» των «κλειστών επαγγελμάτων».
Το «κλείσιμο» του επαγγέλματος του Μηχανικού στη χώρα μας συνίσταται κυρίως: α) στην παράλειψη έκδοσης επαγγελματικών δικαιωμάτων για τους Μηχανικούς Τ.Ε.Ι, β) στην άρση των περιορισμών που τίθενται στην τεχνική νομοθεσία, οι οποίοι παρεμποδίζουν τους Μηχανικούς Τ.Ε.Ι από την άσκηση του επαγγέλματος που έχουν σπουδάσει, γ) στη μη θεσμική κατοχύρωση και ενίσχυση του φορέα τους προκειμένου να τους παρέχονται ανάλογες υπηρεσίες και υποδομές για την προώθηση των θεμάτων που τους αφορούν.
Παρότι το “άνοιγμα” των κλειστών επαγγελμάτων ήταν συμβατική υποχρέωση της χώρας μας στο πλαίσιο των Μνημονίων και παρά τις παρεμβάσεις της ΕΕΤΕΜ στην Δ/νση ανταγωνισμού της Ε.Ε, καθώς και στα τότε αρμόδια Ευρωπαϊκά όργανα καμία ουσιαστική πρόοδος δεν υπήρξε από την Πολιτεία στο θέμα του επαγγέλματος του Μηχανικού.
Επομένως, πώς είναι δυνατόν να λειτουργήσει η κινητικότητα που προωθείται από την Ε.Ε για τους Μηχανικούς Τ.Ε.Ι που θέλουν να εργασθούν σε άλλη χώρα, όταν δεν έχουν ρυθμισμένο πλαίσιο άσκησης επαγγέλματος; Ποια δικαιώματα θα μεταφέρουν στην χώρα υποδοχής; Μήπως θα πούνε ότι εδώ στην Ελλάδα υπάρχουν από το 1960 κάποιοι περιορισμοί για ορόφους κλπ, οι οποίοι δεν υπάρχουν φυσικά σε καμία ευρωπαϊκή χώρα!
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Για την επίλυση του θέματος των επαγγελματικών δικαιωμάτων, έχουμε ζητήσει από το αρμόδιο Υπουργείο την αξιοποίηση της πρότασης νόμου της Ε.Ε.Τ.Ε.Μ που έχει κατατεθεί στη Βουλή ήδη από 17-10-2018, μαζί με τις τεκμηριωμένες δραστηριότητες που προτάθηκαν από τα αρμόδια όργανα των τμημάτων Τ.Ε.Ι.
Η Ε.Ε.Τ.Ε.Μ μπορεί να συνδράμει στην κατεύθυνση αυτή, προκειμένου να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία με αντικειμενικό τρόπο, απαλλαγμένη από μεροληπτικές και συντεχνιακές λογικές σε βάρος του κλάδου μας.
Όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο, η ανάληψη της υψηλότερης τεχνικής ευθύνης για το επάγγελμα του Μηχανικού δεν πρέπει να εξασφαλίζεται a priori και εφ άπαξ βάσει των αρχικών, θεωρητικού χαρακτήρα, σπουδών, και μάλιστα με την επίκληση της διασφάλισης του δημόσιου συμφέροντος και της ασφάλειας των έργων. Ούτε πρέπει να αποτελεί αποκλειστικό δικαίωμα των Διπλωματούχων Μηχανικών, αλλά ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ να κατοχυρώνεται μέσα από μία εξελικτική διαδικασία με βάση τα διεθνώς αποδεκτά κριτήρια (προπτυχιακά – μεταπτυχιακά ειδίκευσης ‐ επαγγελματική εμπειρία – πρακτική άσκηση, κ.λπ), στην οποία δεν θα πρέπει να υπάρχουν στεγανά και συντεχνιακοί αποκλεισμοί.
ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΟΛΗ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ
Η σωρεία καταδικαστικών αποφάσεων που βασίσθηκαν στην προ 15ετίας απόφαση 2544/2013 του Σ.τ.Ε, που εκδόθηκε μετά από προσφυγή της Ε.Ε.Τ.Ε.Μ σε βάρος της Πολιτείας, και η καταβολή προστίμων από τα αρμόδια Υπουργεία για την μη έκδοση επαγγελματικών δικαιωμάτων, καθώς και πενιχρών αποζημιώσεων για ηθική βλάβη σε προσφεύγοντες, δυστυχώς δεν δίδει επαγγελματικά δικαιώματα στους Μηχανικούς Τ.Ε.Ι, προκειμένου να μπορούν να εργάζονται αυτόνομα στο αντικείμενο τους.
Η όποια πίεση δέχεται η εκάστοτε Κυβέρνηση λόγω των καταδικαστικών αποφάσεων βεβαίως δεν σημαίνει ότι ως κλάδος θα δεχτούμε μια καθαρά διεκπαιρεωτικού χαρακτήρα ρύθμιση με επαγγελματικά δικαιώματα Εργοδηγού μόνο και μόνο για την αποφυγή προστίμων, παραβλέποντας ότι τα πτυχία μας ανήκουν στην ανώτατη εκπαίδευση και στο 6ο Επίπεδο του Εθνικού και Ευρωπαϊκού πλαισίου Επαγγελματικών προσόντων.
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
Η Πολιτεία έχει επιλέξει να διατηρεί το διφυές καθεστώς του Τεχνικού Επιμελητηρίου – ΕπαγγελματικοΣυνδικαλιστικού Φορέα μόνο των διπλωματούχων μηχανικών και δεν είναι διατεθειμένη να το αλλάξει ριζικά, δηλαδή να είναι Φορέας με υπηρεσίες καθαρά επιμελητηριακές – επιστημονικές και διακριτούς τομείς (Διπλωματούχοι Μηχανικοί – Πτυχιούχοι Μηχανικοί – Τεχνικοί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης), με ενιαία διοίκηση και δομή ώστε να εκπροσωπούνται ισότιμα και να απολαμβάνει τις ίδιες υπηρεσίες όλος ο τεχνικός κόσμος όπως ακριβώς συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις στην Ευρώπη {π.χ. στο Engineering Council UK της Μεγάλης Βρετανίας (από τα μεγαλύτερα Επιμελητήρια Μηχανικών στον κόσμο) συμμετέχουν στη Διοίκηση του και οι 3 κατηγορίες τεχνικών - μελών του}. Για αυτό το λόγο, με τη ρύθμιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων θα πρέπει να ενισχυθεί και ο Επαγγελματικός-Επιστημονικός τους Φορέας που θα οργανώνει το επάγγελμα και θα υπερασπίζεται τους πτυχιούχους μηχανικούς Τ.Ε.Ι.
Ως γνωστόν οι Μηχανικοί διακρίνονται για την ικανότητα τους στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων. Επομένως ως Μηχανικοί (Πτυχιούχοι και Διπλωματούχοι) έχουμε υποχρέωση να σταματήσουμε την εσωστρέφεια, ξεπερνώντας τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, υιοθετώντας καλές πρακτικές από παρόμοια εκπαιδευτικά συστήματα Μηχανικών, χωρών της Ε.Ε., προκειμένου να επιλύσουμε τις χρόνιες παθογένειες του κλάδου μας, ενωμένοι για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του μέλλοντος. Διαφορετικά, οι εξελίξεις θα μας ξεπεράσουν.
Λύσεις υπάρχουν όμως απαιτείται βούληση εκ μέρους της Πολιτείας να αναγνωρίσει την ελληνική και ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πραγματικότητα προχωρώντας στην άρση των «κλειστών» επαγγελμάτων και στη χώρα μας.
Σε κάθε περίπτωση, η Ε.Ε.Τ.Ε.Μ. είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε ένα ειλικρινή διάλογο.
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε.Τ.Ε.Μ. - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ – ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (Ε.Ε.Τ.Ε.Μ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ), αποτελεί τον επιστημονικό και επαγγελματικό ενιαίο φορέα οργάνωσης και εκπροσώπησης των Πτυχιούχων Μηχανικών του Τεχνολογικού Τομέα της Ανώτατης Εκπαίδευσης Τ.Ε.Ι, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε, και ισοτίμων Σχολών εσωτερικού και εξωτερικού ανεξάρτητα από τον τομέα δραστηριότητας τους σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις Νόμων, Π.Δ και Υπουργικών Αποφάσεων.
Με το δεδομένο αυτό, η πολιτεία της έχει αναθέσει, με νομοθετικές διατάξεις, ή υπουργικές αποφάσεις, αρμοδιότητες δημοσίου δικαίου οι οποίες την καθιστούν νομικό πρόσωπο διφυούς χαρακτήρα.
Ουσιαστικά, η Ε.Ε.Τ.Ε.Μ λειτουργεί και αναγνωρίζεται ως de facto επιμελητήριο για τον Κλάδο των Μηχανικών ΤΕΙ δεδομένου ότι αποτελεί τον αποκλειστικό φορέα τήρησης μητρώου άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την κτήση του Πτυχίου, παρέχει Αριθμό Μητρώου Πτυχιούχων Μηχανικών κάθε ειδικότητας και εκδίδει σχετικές βεβαιώσεις προς χρήση σε Δημόσιες Αρχές οι οποίες είναι απαραίτητες για την άσκηση του επαγγέλματος των Μηχανικών αυτής της κατηγορίας.
Η Οργανωτική της διάρθρωση είναι πανελλαδική και αποτελείται από 47 Τμήματα Περιφερειακών Ενοτήτων. Τα εγγεγραμμένα μέλη της Ε.Ε.Τ.Ε.Μ ανέρχονται σε 35.000 και κατανέμονται σε 32 ειδικότητες Πτυχιούχων Μηχανικών Τ.Ε. (Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, Μηχανολόγοι Μηχανικοί, Μηχανικοί Αυτοματισμού, Πολιτικοί Μηχανικοί Δομικών Έργων, Πολιτικοί Μηχανικοί Έργων Υποδομής, Τοπογράφοι μηχανικοί και Μηχανικοί Γεωπληροφορικής και Τοπογραφίας, Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί, Ναυπηγοί Μηχανικοί, Μηχανικοί Μορφολογίας και Αναστήλωσης, Μηχανικοί Πληροφορικής κ.α.).
Τα μέλη της Ενωσης ασκούν το επάγγελμα του Μηχανικού αυτοδύναμα ή σε συνεργασία με Μηχανικούς άλλων ειδικοτήτων Πανεπιστημιακού ή Τεχνολογικού Τομέα, σε όλο το φάσμα των τεχνικών έργων και εργασιών και ειδικότερα ως: Ελεύθεροι Επαγγελματίες (Μελέτη – Κατασκευή Ιδιωτικών Έργων, Επιβλέψεις Έργων), Εργολήπτες Δημοσίων Έργων, Μηχανικοί Βιομηχανίας, Στελέχη Τεχνικών, Εργοληπτικών Εταιρειών και Μελετητικών Γραφείων, Υπάλληλοι Τεχνικών Υπηρεσιών του Δημοσίου Τομέα, Εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας και Ανώτατης Εκπαίδευσης.